صفحه 1
استاندارد

کودتا چیست؟

دانشنامه ویکی پدیا

تعریف کودتا
کودتا شگردی سیاسی و کوششی از سوی یک ائتلاف سیاسی غیرقانونی برای براندازی رهبران حکومت موجود است که از طریق خشونت یا تهدید به آن انجام می‌گیرد.[۱] این خشونت معمولاً محدود و ناگهانی است و از سوی عده‌ای اندک (برخلاف انقلاب که از سوی بیشتر مردم انجام می‏‏گیرد) به کار بسته می‌شود.[۱][۲] عاملان کودتا ممکن است کنترل نیروهای نظامی را در اختیار داشته‌باشند.[۲][۳] یک کودتا به ندرت بر سیاست‌های بنیادین اقتصادی و اجتماعی یک کشور تاثیر می‌گذارد.[۲] در دو سده اخیر کشورهای زیادی در قاره آفریقا و آمریکای لاتین کودتا را تجربه کرده‌اند.
از دیدگاه ساموئل هانتینگتون، پژوهشگر علوم سیاسی، یک کودتا تنها در دو صورت موفق خواهد بود. یا فعالان سیاسی در جامعه باید کم‌شمار باشند، یا کودتا باید یه تائید بخش جالب‌توجهی از فعالان سیاسی برسد. ائتلاف اکثریت فعالان سیاسی برای حمایت از کودتا تقریباً امکان‌ناپذیر است، از این رو شرط دوم کم رخ می‌دهد.[۱] تقسیم قدرت نیز در کودتا میان گروه‌های سیاسی به سختی صورت می‌گیرد.[۲] در غیاب این شرایط کودتا به شکست یا جنگ داخلی می‌انجامد

کودتای ۲۲ خرداد ۱۳۸۸
کودتای ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ عبارتی است که برخی گروه‌ها و شخصیت‌های سیاسی و رسانه‌های بین‌المللی، به فعالیت‌های پیرامون انتخابات ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ ایران (که به روی کار آمدن دوبارهٔ محمود احمدی‌نژاد و دستگیری چهره‌های شاخص اصلاح طلب و بازداشت این افراد انجامید) اطلاق می‌کنند.

به گفته معترضین، در جریان این انتخابات محمود احمدی نژاد در مسیر انتخابات دست برد و خود را به عنوان نامزد پیروز با اکثریت بالای آرا به عنوان رئیس‌جمهور معرفی کرد و در میان از حمایت علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران برخوردار بوده‌است

شکل‌گیری
آغاز مناقشه با تجمع نیروهای پلیس و نیروهای امنیتی وابسته به سپاه پاسداران، قطع سرویس پیام کوتاه و اختلال در شبکه تلفنی و اینترنت آغاز شد، در روز ۲۳ خرداد بسیاری از سایتهای ارتباط جمعی فیلتر شدند، امواج اختلالگر بر روی شبکه‌های خبری ماهواره‌ای (پارازیت) باعث قطع برخی شبکه‌ها شد و تجمع طرفداران میرحسین موسوی در اطراف وزارت کشور با خشونت سرکوب گردید.[۴]

پیش از اعلام نتایج ستاد مرکزی موسوی مورد حمله قرار گرفت [۵] و پس از آن نیز بسیاری از فعالان سیاسی از جمله اعضای شورای مرکزی حزب مشارکت ایران دستگیر شدند. تعداد دستگیر شدگان تا روز ۲۴ خرداد به یکصد تن رسید که در میانشان اعضای نیروهای ملی مذهبی و نهضت آزادی نیز دیده می‌شوند. با عدم تمدید ویزای خبرنگاران خارجی از آنان خواسته شده‌است که سریعا ایران را ترک کنند.

در اعتراض به اعلام نتایج انتخابات، ناآرامی‌های گسترده‌ای در تهران و سایر شهرها از جمله مشهد، شیراز، قزوین، اصفهان و تبریز روی داد که به شدت سرکوب شد. درگیری‌ها به کشته شدن دست کم ۳۰ نفر و زخمی شدن ده‌ها تن دیگر انجامید، که این خشونتها در روز شنبه ۳۰ خرداد ۱۳۸۸(شنبه سیاه)پس از بیانات آیت‌الله خامنه‌ای در نماز جمعه ۲۹ خرداد، شدت گرفت و بسیاری در این روز کشته شدند که تعداد کشته‌ها بر اساس منابع مختلف خبری داخلی و خارجی بین ۱۱ تا ۱۹ نفر اعلام گردید، که از جمله کشته شدگان ندا آقا سلطان می‌باشد .

تحلیل‌ها
سیدمحمد خاتمی رئیس‌جمهور سابق ایران روز دهم تیر پس از تأییدشدن انتخابات توسط شورای نگهبان در بیانیه‌ای گفت: «اگر این فضای مسموم تبلیغاتی و امنیتی ادامه پیدا کند با توجه به آنچه انجام گرفت و یک طرفه اعلام شد باید بگوییم کودتای مخملین علیه مردم و جمهوریت نظام صورت گرفته‌است».
جبهه مشارکت در بیانیه خود دولت محمود احمدی‌نژاد را به کودتا متهم کرد: “این اولین بار است که کودتاگران علیه جمهوریت نظام، با بدترین و خشن‌ترین شیوه‌ها مهم‌ترین رکن جمهوریت یعنی ریاست جمهوری را هدف قرار می‌دهند، مقامی که اگر برآمده از آرای واقعی ملت نباشد می‌تواند سرآغاز استبدادی بزرگ باشد”[۷] عباس میلانی، تاریخنگار آکادمیک سرشناس، و ابراهیم یزدی نیز از این انتخابات به عنوان یک کودتا یاد میکنند.
به اعتقاد گری سیک آنچه مقامات رسمی ایران انجام دادند در تعریف کلاسیک کودتا می‌گنجد یعنی اقدامات سازمان یافته‌ای برای غافلگیر کردن مخالفان خود؛ این کودتای یک گروه از خارج علیه طبقه حاکم نبود بلکه کودتای طبقه حاکم علیه مردم خود بود.

به یاد انتخابات
در آستانه آن ایام و خاطرات تلخ و درس های بسیاری که از بازی قدرت در کشورمان ایران گرفته ایم جای خالی این مطلب خالی بود.
دیروز شنیدم گزینه های  احتمالی وزارت نفت ۵نفرند. در این بین ۳ نفر بیشتر نظرم را جلب کرد. یکی احمد قلعه بانی  (اولین مدیر غیرنفتی و بدون تجربه در این حوزه است که مسئولیت اداره بزرگترین و ثروتمندترین شرکت ایران و یکی از بزرگترین شرکت‌های نفتی جهان یعنی شرکت ملی نفت را بر عهده گرفته است.) بود و دیگری رستم قاسمی و پرویز فتاح  (فتاح وزیر  دولت نهم است که در حال حاضر مدیریت بنیاد تعاون سپاه را به عنوان یک نهاد عمومی غیردولتی بر عهده دارد و قاسمی فرمانده قرارگاه سازندگی خاتم‌النبیا است.  قرارگاه خاتم‌الانبیا یکی از پیمانکاران عمومی بزرگ کشور است که پروژه‌های بزرگ زیادی را از جمله در صنعت نفت بر عهده گرفته است. این قرارگاه همچنین یکی از پیمانکارانی بود که سال گذشته برای توسعه فازهای باقیمانده میدان گازی عظیم و مشترک پارس جنوبی با دولت قرارداد بستند اما قرارگاه به دلیل وضع تحریم‌ها از این قراردادها خارج شد.)

آیا سپاه پاسداران هنوز هم سهم خود را از دولت دهم برای روی کار آمدن نگرفته که حالا به دنبال تصدی بر بزرگترین و مهمترین ثروت ملی این کشور است؟؟؟؟؟ آیا این همان ارگانی نیست که روزی امام خمینی در مقابل آن می ایستاد و دستور عدم فعالیت ای اقتصادی را به آن داد؟؟؟؟؟؟ و آیا تا کجا این ارگان پیش خواهد رفت؟؟؟؟؟
پس از اتنخابات و تشکیل دولت سهم بزرگی را در کابینه دولت، سپاه در اختیار داشته است. وزیر کشور.وزیر جنگ.وزیر بازرگانی.و تمامی پروژه های نفتی و گازی کشور …….